Op vrijdag 16 oktober hebben minister Karremans en staatssecretaris Bertram van Infrastructuur en Waterstaat de Tweede Kamer geïnformeerd over de herprioritering van het Delta- en Mobiliteitsfonds. In de Kamerbrief staat dat er extra geld naar het Deltafonds gaat, maar ook dat er op onderdelen van het fonds wordt gekort. Duidelijkheid over de financiën volgt echter pas bij de Voorjaarsnota.

Meer geld naar Deltafonds

Voor het Deltafonds betekent de prioritering dat er 2,3 miljard euro vanuit het Mobiliteitsfonds wordt overgeheveld. Daarmee wordt onder meer de financiering van het gemaal en spuisluiscomplex IJmuiden volledig gedekt. Daarnaast krijgen waterveiligheid, de Kaderrichtlijn Water (KRW) en maatregelen aan de spuimiddelen van de Afsluitdijk prioriteit. Voor het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) is 250 miljoen euro beschikbaar gesteld. Dit betreft resterende rijksinleg die nodig is om de bijdrage van de waterschappen te matchen.

Waterveiligheid prioriteit

Vincent Lokin, bestuurslid van de Unie van Waterschappen, noemt het positief dat de minister een beweging maakt om net zoveel extra te investeren als de waterschappen in de dijkversterkingen. “De discussie over de prioritering binnen het Deltafonds laat zien dat er op de Rijksbegroting grote financiële uitdagingen zijn. Het is goed dat waterveiligheid en waterkwaliteit nadrukkelijk prioriteit krijgen.”

Behalen doelstellingen dijkversterking onder druk

Lokin: “Tegelijkertijd staan we nog aan het begin van een traject. De extra middelen zijn een mooie eerste beweging, maar lossen zeker niet alle financiële uitdagingen binnen het HWBP op. Veel voorstellen moeten nog worden uitgewerkt en de definitieve besluitvorming volgt pas bij de Voorjaarsnota. De wateropgaven waarvoor we samen staan, blijven onverminderd groot. Waterschappen voorzien dat in lopende projecten moet worden ingegrepen. Dat is niet goed voor het halen van doelstellingen en de geloofwaardigheid richting omgeving.”

Verschuiving van financiële reserveringen

De gekozen prioritering heeft ook gevolgen voor andere onderdelen van het Deltafonds. Zo worden middelen gekort die eerder waren bestemd voor de Programmatische Aanpak Grote Wateren (PAGW), het project Getij Grevelingen en het Deltaprogramma Zoetwater. Voor lopende PAGW-projecten blijft financiering beschikbaar tot 2033. De waterschappen maken zich zorgen over mogelijke gevolgen voor belangrijke wateropgaven, zoals klimaatadaptatie en de beschikbaarheid van zoet water.

Noodzakelijke investeringen

Floor Wissing-Kunst, portefeuillehouder financiën bij de Unie van Waterschappen voegt daaraan toe: “De komende periode werkt het Rijk verder aan de uitwerking richting de Voorjaarsnota. Regio’s en waterschappen werken daar graag aan mee, omdat het belangrijk is om gezamenlijk te kijken hoe we de opgaven voor waterveiligheid, zoetwaterbeschikbaarheid en waterkwaliteit ook op de langere termijn kunnen blijven realiseren. De afgelopen droge zomer heeft opnieuw duidelijk gemaakt hoe kwetsbaar Nederland is voor extreem weer. Investeren in waterveiligheid, voldoende zoet water en een goede waterkwaliteit is geen keuze, maar een noodzaak. Dit zijn essentiële investeringen in de leefomgeving en het vestigingsklimaat voor de komende decennia. Daarbij moeten we voorkomen dat noodzakelijke investeringen in de ene opgave ten koste gaan van een andere.”

In gesprek blijven met de regio

De minister geeft in zijn brief aan de Kamer aan hierover de komende maanden in gesprek te willen blijven met de regio. De Unie van Waterschappen wil daarbij actief betrokken worden, onder meer bij de verdere uitwerking van de HWBP-opgave en de voorbereiding op het vervolgtraject richting de Voorjaarsnota 2027.