Het VN-klimaatprogramma (UNEP) luidt de noodklok: de wereldtemperatuur stijgt binnen enkele jaren voorbij de grens van 1,5 °C graden opwarming. Dit leidt tot nog heviger extreem weer en meer klimaatrisico’s zoals droogtes, overstromingen en hittegolven. Mogelijk bereiken we onomkeerbare kantelpunten. 

In het kort

• Het VN-klimaatprogramma (UNEP) luidt de noodklok: we gaan degrens van 1,5 °C opwarming voorbij.
• De CO2-uitstoot moet binnen 6 jaar naar naar nul, om onomkeerbare gevolgen te voorkomen.
• De belangrijkste oplossing is de meest vervuilende sector aanpakken: industriële veeteelt.

Wat is de boodschap van het UNEP over de 1,5 °C graden overshoot?

Met overshoot wordt bedoeld dat de wereldwijde temperatuur tijdelijk stijgt boven de grens van 1,5 °C graden opwarming. Deze dreigende overschrijding betekent niet dat het doel om de opwarming te beperken tot 1,5 graden verloren is. De temperatuur kan tijdelijk pieken en later weer dalen als klimaatactie wereldwijd wordt versneld. Maar het UNEP is helder: er zijn geen goede uitkomsten boven de 1,5 °C graden opwarming. De absolute prioriteit moet zijn om dit overshoot (de 1,5 graden opwarming) zo klein en zo kort mogelijk te houden.

Is 1,5 graden opwarming nog te stoppen?

Nee, het is vrijwel onmogelijk om te voorkomen dat de temperatuur in de komende jaren de 1,5 °C passeert. De wereldwijde actie om broeikasgassen terug te dringen is veel te traag geweest. We hebben al zoveel CO2 uitgestoten, dat we vanaf 2026 nog maar ongeveer 130 gigaton aan extra CO2 mogen uitstoten. Alleen dan hebben we 50% kans dat we de opwarming weer onder de 1,5 graad krijgen. Om onder die 130 gigaton te blijven, moet de CO2-uitstoot binnen zes jaar naar nul. 

Om daarbij in de buurt te komen is het volgende cruciaal: 

• Goede internationale samenwerking
• Genoeg klimaatfinanciering
• Een krachtig overheidsbeleid dat de transitie naar hernieuwbare energie versnelt.

Stop de verwoestende vee-industrie

Overheid, pak eindelijk de grootste daders achter natuurverwoesting aan: de vleesmultinationals.

Teken de petitie

Wat gebeurt er bij 1,5 graden opwarming?

De 1,5 graden opwarming te lang overschrijden leidt tot permanente veranderingen op aarde. De verwoestende bosbranden en hittegolven van nu zijn slechts een voorbode van wat ons te wachten staat. Een kleine greep: 

• Meer droogtes zullen zorgen voor minder drinkwater 
• Mislukte oogsten zullen leiden tot minder voedsel 
• Oceaanverzuring zal het zeeleven verder aantasten. 
• Een stijging van boven de 1,5 graden bedreigt sterk het voortbestaan van kuststeden en eilandstaten, zoals Bonaire.

Hoe dicht zijn we bij de 1,5°C graden opwarming?

Ondanks de vele groene ontwikkelingen, bereiken we met de huidige uitstoot de 1,5°C-grens al binnen enkele jaren. Naar verwachting rond het einde van dit decennium.

Veroorzaakt een 1,5°C-overshoot onomkeerbare kantelpunten?

Ja, er is een reëel risico dat sommige gevolgen van een 1,5°C-overshoot onomkeerbaar zijn, Zelfs als de opwarming later weer daalt. Hoe hoger de temperatuur stijgt en hoe langer we boven de 1,5 °C graden opwarming blijven, hoe groter de kans dat we gevaarlijke kantelpunten (tipping points) passeren.

Onomkeerbare veranderingen zijn onder meer:

• Grote ijskappen op West-Antarctica en Groenland storten in en smelten. 
• De ineenstorting van het Amazoneregenwoud: dit unieke natuurgebied zal veranderen in een savanne. 
• De Atlantic Meridional Overturning Circulation (AMOC), het cruciale systeem van oceaanstromingen dat ons wereldklimaat reguleert, raakt ontregeld. Hier is ook de Golfstroom onderdeel van.  

Dit zijn veranderingen die de wereld voor vele eeuwen zullen veranderen. Ze kunnen abrupt optreden of zich geleidelijk opbouwen. UNEP benadrukt dat zelfs als de temperatuur daalt, zorgelijke ontwikkelingen kunnen blijven doorzetten, zoals de zeespiegelstijging, oceaanopwarming en extreem weer. 

Wat is de belangrijkste oplossing tegen de opwarming van de aarde?

Snelle actie is vereist: hoe hoger de temperatuur piekt, hoe meer CO2 er later uit de atmosfeer gehaald moet worden. De meest urgente stap is: De methaanuitstoot drastisch terugdringen. 

Methaan komt vooral uit de landbouw en is verantwoordelijk voor circa 0,5 °C van de huidige opwarming. Methaan verdwijnt echter ook veel sneller uit de atmosfeer dan CO2, en kan daardoor ook snel bijdragen aan het terugdringen van de opwarming.

UNEP benadrukt dat we de aarde niet kunnen afkoelen zolang de industriële veeteelt ongehinderd blijft groeien. De bio-industrie veroorzaakt super-opwarmende methaanemissies, ontbossing, drinkwatervervuiling en massaal verlies van dier- en plantensoorten.

Is Carbon Dioxide Removal / CDR een oplossing?

Volgens UNEP zal het opvangen en verwijderen van CO2 (Carbon Dioxide Removal / CDR) deels nodig zijn. Maar de meeste technologieën om koolstof te verwijderen blijven uiterst onzeker en mogen nooit een excuus zijn voor vervuilers om op de oude voet door te gaan. Deze technieken zijn dus GEEN oplossing tegen de opwarming van de aarde, de enige oplossing is: de CO2-uitstoot drastisch omlaag.

Greenpeace gaat naar de COP31

 Op weg naar de VN-klimaattop COP31 eisen wij van overheden:

• Een directe afbouw van fossiele brandstoffen.
• Maximale bescherming van bossen en oceanen.
• Bescherming en financiering voor de meest kwetsbaren.

Rijke  landen dragen de grootste historische verantwoordelijkheid voor klimaatverandering. Zij moeten als eerste en het snelst hun fossiele uitstoot stoppen.

Een rechtvaardige transitie gaat niet alleen om zonnepanelen en windmolens. Het is de kans om onze economie te hervormen: eerlijker, betaalbaarder en groener. Help mee!

Stop de verwoestende vee-industrie

Overheid, pak eindelijk de grootste daders achter natuurverwoesting aan: de vleesmultinationals.

Teken de petitie

The post UNEP waarschuwt voor 1,5 graden opwarming: wat zijn de gevolgen? appeared first on Greenpeace Nederland.