De extreem droge zomer van 2026 onderstreepte de noodzaak om zorgvuldig om te gaan met de zoetwatervoorraad in Fryslân, constateert Wetterskip Fryslân. Klimaatverandering, een toenemende watervraag en langere droge periodes zetten de beschikbaarheid van water onder druk. Daarom werkt het waterschap aan nieuw beleid voor duurzaam beheer van zoet water.

Met het nieuwe beleid wil het Friese waterschap in de toekomst verstandig omgaan met de zoetwatervoorraad voor landbouw, natuur, inwoners en bedrijven. De afgelopen jaren lieten zien dat droge zomers steeds vaker voorkomen. Door klimaatverandering neemt het gebruik van grond- en oppervlaktewater fors toe. Op zandgronden wordt steeds meer grasland omgezet in akkerbouw. Akkerbouwpercelen worden vaker en intensiever beregend dan grasland.

Ook hebben veel akkerbouwpercelen drainage. Daardoor wordt regenwater sneller afgevoerd. Er zakt hierdoor minder regenwater de bodem in om het grondwater aan te vullen. Dat zet de beschikbare zoetwatervoorraad onder druk.

Meer instrumenten

“Onze zoetwatervoorraad is niet onbeperkt beschikbaar”, zegt Gerben de Boer, dagelijks bestuurslid bij Wetterskip Fryslân. “Als we ook in de toekomst onze zoetwatervoorraad willen behouden, moeten we water beter vasthouden én beter inzicht krijgen in het gebruik ervan. Ons nieuwe beleid gaat ons meer instrumenten geven om de zoetwatervoorraad in Fryslân te beschermen.”

Uitgangspunten nieuw beleid

Voor het nieuwe beleid gebruikt het Friese waterschap vier belangrijke uitgangspunten:

• Voldoende zoetwater, nu en in de toekomst: de maatregelen die voortkomen uit het beleid moeten zorgen voor een balans tussen het watergebruik en de aanvulling van de zoetwatervoorraad;
• Eerlijk verdelen van water: het beschikbare water moet eerlijk verdeeld worden tussen gebruikers;
• Duidelijkheid vooraf, perspectief voor gebruikers: het moet vooraf duidelijk zijn hoeveel water gebruikt mag worden;
• Voldoen aan landelijk beleid: het nieuwe beleid houdt rekening met het wetsvoorstel van het ministerie van IenW om meer grip te krijgen op het gebruik van grond- en oppervlaktewater.

Samen met belanghebbenden

Bij het opstellen van het beleid betrekt het waterschap vertegenwoordigers van landbouw- en natuurorganisaties en gemeenten. Hiervoor organiseert het in het najaar van 2026 participatiebijeenkomsten. Met het nieuwe beleid wil het waterschap aansturen op een duurzaam watersysteem, dat beter bestand is tegen droogte en klimaatverandering.