Een zweefvliegtuig dat na zijn vlucht wordt opgegeten en bewegend visvoer. Wageningse onderzoekers ontwikkelen eetbare robots met verrassend veel toepassingen. 

Een vloedgolf raast door afgelegen dorpen in Nepal en verwoest wegen, bruggen, watersystemen en energiecentrales. Meer dan duizend mensen overlijden en weken later zijn nog altijd duizenden mensen vermist.

Eetbare robotica onderzoekt robots die je kunt eten en voedsel dat kan bewegen als een robot

Overlevenden zitten dagenlang zonder voedsel en water omdat hulpverleners het gebied niet kunnen bereiken.  

Rampen kunnen ze niet voorkomen, maar als het aan onderzoekers van de afdeling Food Process Engineering ligt, zorgen eetbare drones en zweefvliegtuigjes er over een paar jaar voor dat slachtoffers in dit soort rampgebieden veel sneller toegang krijgen tot schoon drinkwater en voedsel.  

Dat klinkt misschien als sciencefiction, maar het eerste eetbare zweefvliegtuig vloog al over de campus, nadat promovendus Ruihao Zhu het vanaf de tweede verdieping van het Aeres gebouw naar beneden liet zweven. ‘Ongelooflijk dat dat lukte’, zegt hij. 

Gestapeld tarwemeel 

Het vliegtuigje werd door Zhu in een 3D-printer opgebouwd. Die stapelde laagje voor laagje tarwezetmeel in een uniek patroon. Vervolgens werd het vliegtuig gevriesdroogd zodat de vorm goed bleef en daarna kreeg hij een coating van eetbaar papier. 

De totale spanwijdte is ongeveer een meter. De structuur is zo ontworpen dat het vliegtuig niet meteen kapot is als het ergens tegenaan botst, zegt Zhu, die zelf een achtergrond in de mechatronica heeft, een combinatie van werktuigbouwkunde en elektrotechniek. Op 11 september promoveerde hij op zijn onderzoek. ‘Ik wist niets van voedingstechnologie maar vond het project vanaf het begin super interessant.’ 

Het complete vliegtuig is eetbaar en levert in de huidige opzet zo’n 300 calorieën op, legt Zhu uit. Maar dat kan in de toekomst makkelijk aangepast worden door bijvoorbeeld suikers toe te voegen. Daarnaast kan het zweefvliegtuig een kleine hoeveelheid voedsel en water meenemen, maar ook dat kan volgens Zhu makkelijk opgeschaald worden.  

Ondertussen wordt er ook gewerkt aan eetbare drones, waarbij zelfs de elektronica eetbaar is. ‘Het grote voordeel daarvan is dat ze een grotere reikwijdte hebben dan zweefvliegtuigen’, legt hoogleraar levensmiddelenproceskunde Remco Boom uit. Ze kunnen zelfs een veel grotere afstand afleggen dan ‘normale drones’, omdat ze niet terug hoeven te keren.  

Gek onderzoek 

Een paar jaar geleden kwam Boom in het onderzoek terecht omdat een Zwitserse robotwetenschapper robots duurzamer wilde maken. ‘Hij dacht: waarom gebruiken we geen eetbare materialen? En zo kwam hij bij ons uit. We zeiden ja omdat ik het meteen een heel gek en leuk idee vond.’ Volgens Boom zouden wetenschappers vaker iets om die reden moeten doen. ‘Uiteindelijk heeft het mooie toepassingen en leren wij door dit onderzoek weer veel over voedsel, maar iets doen omdat het gek is, dat is ook waar een universiteit voor zou moeten zijn.’  

Eetbare robotica onderzoekt zowel robots die je kunt eten als voedsel dat kan bewegen als een robot, legt Boom uit. ‘Bij dat laatste kun je bijvoorbeeld denken aan pasta die zich uitvouwt, een beetje zoals zo’n theebloem die helemaal opengaat als hij in heet water komt.’ Kleine kinderen die moeite hebben met vast voedsel kunnen volgens hem door bewegend voedsel worden aangemoedigd om te eten. ‘Zij hebben nog niet de culturele afkeer die wij in het Westen vaak hebben van eten dat beweegt.’  

Maar bewegend voedsel kan volgens Boom niet alleen aantrekkelijker zijn voor kinderen. Ook voor volwassenen kan het praktische voordelen hebben. Boom: ‘Parkinsonpatiënten hebben vaak moeite met slikken, waardoor ze regelmatig alleen nog vloeibaar voedsel krijgen. De vraag is hoe goed dat voor iemand is. Vast voedsel dat zelf naar beneden zwemt door de slokdarm, zou dan kunnen helpen.’  

Bewegend visvoer 

Ook buiten de menselijke voeding kan bewegend voedsel een functie hebben. Zhu onderzocht tijdens zijn promotie hoe robotvoeding het natuurlijke eetgedrag van gekweekte zalmen kan nabootsen. Een soort bewegend visvoer dus. ‘Zalmen zijn roofvissen’, legt Boom uit. ‘Op veel plekken krijgen die nu pellets, maar zalmen willen jagen. Dus een deel van het voer wordt niet gegeten, zinkt naar de bodem en geeft vervuiling.’  

Bovendien kunnen in dit bewegende voer vaccins worden verwerkt. Dat kan handig zijn bij zalmkwekerijen, waar de zalmen erg gevoelig zijn voor infecties en waar het lastig is om tienduizenden vissen tegelijk te vaccineren. Boom: ‘Met bewegend voer is dat veel makkelijker.’  

Dit soort visvoer is voorlopig nog te duur in vergelijking met standaardvoeding, denkt Boom. Maar als het aan Zhu ligt worden de voedzame zweefvliegtuigen over één tot vijf jaar al op grote schaal ingezet. ‘Zo moeilijk is de productie niet.’ En lekker zijn ze volgens hem ook. ‘Het is net een cracker.’ 

Lees ook:

Nepalese gemeenschap komt samen na de ramp

Broccoli in het vizier

Fruit plukken met inktvisarmen

The post Eetbare vliegtuigen voor rampgebieden  appeared first on Resource online.